İncir çekirdeğini doldurmayacak yazılar

Termosifondan Volvo V40 Cross Country Çıktı

termosifon

Basit şeyleri karmaşık sistemler gibi incelemek, araştırmak ve anlatmak acayip hoşuma gidiyor. Saatlerce çok basit bir konu üzerinde de olsa konuşmak (goygoy yapmak değil) zevk veriyor. Ancak bilgi dolu olmalı, dinleyene bir şeyler katabilmeli. Bilinmeyenin veya farkında olunmayanın söylenmesi, farkına vardırılması. Bu sebepten bu yazıyı ele aldım. Bir kaç nedenim daha var aslında. Örnek vermek gerekirse, evimdeki termosifonun soğuk su giriş bağlantısını kestiğim zaman içinde 65 litre su olmasına rağmen sıcak su kısmından hiç su gelmemesi gibi. İçinde o kadar su var aslında aksın ya, spiral borudan aşağı. Neden akmıyor? O kadar litre su ne yapıyor tankın içerisinde. Yok illa orada duracak. Bunun nedeni ise yukarıdaki ve aşağıdaki görselleri biraz inceleyince ortaya çıkıyor. Evet efendim soğuk su girişi cihazın altından olmasına rağmen sıcak su çıkışı cihazın üst kısmından olmakta. Her ne kadar biz termosifon ‘kardeşi’ karşımıza alıp baktığımız zaman her iki borunun (kırmızı ve mavi) cihazın altından çıktığına şahit olsak ta, sıcak borusu aslında iç kısımdan tepeye doğru uzanmakta. İlk fotoğraf Arçelik markalı bir termosifon. Kullanma kılavuzundan aldım görseli. Aşağıdaki görsel ise MEGEP‘in kitabından aldım.

sofbendegil

Evet, o zaman açıkça söyleyebiliriz ki sıcak su kısmından akan su aslında soğuk suyun basıncı marifeti ile akmakta. Eğer evimizin soğuk su giriş vanasını kapatırsak termosifonun içinde su olsa dahi musluklardan su alamayız. Bu da demektir ki sular kesildiği zaman, bizim termosifon 80 litre, 65 litre onun içindeki su ile yıkanırız diye düşünmeyin. Yıkanamazsınız! Soğuk su girişinde basınç olacak ki sıcak su borusuna basınçlı su gitsin.

Ülkemizdeki termosifonlar yukarıda görünen tiplerde ve şekillerde. Yurt dışında, daha doğrusu enerjiyi verimli kullanan ülkelerde elektrikli termosifon pek yaygın değil. Nedeni ise basit; termosifonların elektrik enerjisini biraz hoyratça kullanmaları. Nitekim 65 litre bir cihaz içinde 1,8 kW gücünde elektrikli rezistans var. Oysa güneş enerjisine akuple bir sistemde veya ısı pompalı bir sistemde çok daha az elektrik enerjisi ile iş görmek mümkün. Kullanılan termosifonlar ise bizimkilerden biraz farklı. Cihazlar genelde daha büyük kapasiteli, ki bu banyo yapma alışkanlığı ile doğru orantılı olduğunu düşünüyorum. Cihazlar büyük olduğundan duvar yerine yere oturtmalı. Giriş çıkış (sıcak-soğuk) boruları ise haliyle cihazın üzerinden çıkıyor. Aşağıdaki görselde 3 adet çizim görünmekte. Çizimlerde soğuk suyun aşağıdan girdiği ve ısınan suyun tabiatıyla yukarı yükseldiği görülmekte. Isınan su en tepede bulunmakta ve musluk açıldığı zaman tank içerisinde soğuk suyun oluşturmuş olduğu basınç sebebi (normal şartlarda 2-3 bar) ile sıcak su dışarı çıkmakta. Ancak 3 çizimde de görüleceği üzere ısıtıcı rezistans 1 değil 2 adet. Biri yukarıda diğeri ise aşağıda yer almakta. Üstte bulunan (upper heating element) rezistans suyu istenen sıcaklığa getirmek için gerekli olan ana ısıtıcı görevi üstlenmekte. Suyun daha soğuk ve ilk giriş kısımında yer alan nispeten daha küçük rezistans ise (lower heating element) zamanla termostat ayarından düşen suyu ısıtmak ve az kullanım olmasında devreye giren ısıtıcıdır. Böylece küçük ısıtmalarda büyük rezistans değil de küçük rezistans devreye girmektedir. Böylece direkt soğuk su ile kısa zamanda ve küçük rezistans işlem yapmaktadır.
thermosiphon-electric

Peki termosifon kullanımında nelere dikkat etmeliyiz. Daha verimli nasıl kullanabiliriz. Paramızı çöpe atmamak açısından. Ayrıca her şey para değil elbet. Yeterince ve hatta çok fazla paramız olsa dahi gereğinden fazla kullanılan enerji başkasının hakkı olduğu gerçeği yadsınamaz. Bizim hoyratça harcamış olduğumuz fazla miktar başkasının kullanması gereken miktar.

  1. Özellikle “miks” diye tabir edilen aç-kapa bataryalarda genellikle ortada açma gibi bir durum söz konusu. Üstelik bir çoğunun alt bağlantıları nasıl yapıldığı bilinmediğinden veya montajının da dezavantajı ile sıcak-soğuk kısmının ayırt edilememesi sebebi ile soğuk yerine sıcak tarafından açılması mümkün. Sıcak tarafından bataryayı açtığımız için anında termosifondan sıcak çıkmakta ve yerine soğuk su girmektedir. Normal bir miks bataryanın dakikada 12 litre su akıttığını baz alırsak en az 30 saniye sonra sıcak geldiğini fark eder ve soğuğa çevirirsek arada 5 litre su termosifondan çıktı 5 litre su ise girdi demektir. 5 litre suyu ısıtmak için 0,0486 kwh elektrik enerjisi gerekmektedir. Günde 10 kez bu hata yapılsa haftada 2 TL’ye yakın boşu boşuna su harcamış oluruz ki bu ayda 8 TL yılda ise 96 TL yapar. Hiç gereksiz yere sadece yanlış batarya açmaktan kaynaklı yılda en az 96 TL gitmekte. Bunun için miks batarya yerine çift kollu, termostatik bataryalar kullanmak daha mantıklı.
  2. Küveti su ile doldurmak yerine kısa duş almak. 5 dakika duşta kalmak ile 10 dakika banyo yapmanın arasında iki kat fark var. 5 dakikada yaklaşık 50 litre su harcanırsa 10 dakikada 100 litre su harcanmaktadır. Aradaki fark ise haftalık 3 TL civarında yıllık ise 156 TL yapmakta. Gerek yok!
  3. Termosifonu uygun yere montaj etmek. En çok sıcak su kullanılan banyo ve mutfaktan uzak bir yere (mesala balkon) montaj edilen cihaz ekstra su harcamakta. Nitekim aradaki boru boyunca suyun önce akması gerekiyor. Aynı şekilde kapatılan musluğun ardından boru içindeki sıcak su kalmakta. Termosifon bu dediğim yerden boru uzaklığı 20 metre olsa, kullanılan borunun ise 1/2″ olduğuna göre arada 6,3 litre su kaybolmakta. Birinci maddedeki hesaba benzer bir hesapla yılda en az 100 TL gibi bir kayıp söz konusu.

Daha fazla uzatmak istemiyorum çünkü 10 maddeyi geçecek gibi. Sadece 3 maddeden her zaman karşılaştığımız hepimizin yaptığı basit hatalar neticesinde yılda 356 TL tasarruf etmek mümkün. Bunu bizim apartmanda düşünürsem 36 daire var. 36×356= 12.816 TL yapıyor. Neredeyse 13 Bin TL. Bu para ile kapıcının parası çıkmış oluyor. Hemde suya sabuna dokunmadan. Biraz kinayeli oldu, hiç bir şey yapmadan. Sadece yapmamamız gerektiği halde yaptığımız hamlelere dikkat ederek bu kadar tasarruf. İşi biraz daha ajite edeyim. Sitede 9 blok var. 9 x 12.816= 115.344 TL Evet inanması güç ve şaka gibi geliyor insana. Sadece oturduğum sitede 115 Bin TL gibi bir müsriflik var. Şu aşağıdaki arabanın orta sınıf donanımlısını almak işten bile değil.

crosscountry

Not: Rakamlara kendim bile inanamayıp 2 kez kontrol ettim. Tüm siteye bunları anlatsam acaba bana Volvo V40 CC alırlar mı?

Not II: Yazının başlığını yazı bittikten sonra Termosifon nasıl çalışır? Suyu nasıl verir? dan Termosifondan Volvo V40 Cross Country Çıktı olarak değiştirdim.