İncir çekirdeğini doldurmayacak yazılar

Roma döneminde umumi tuvaletler: Latrina

Geçen hafta neredeyse en popüler tüm antik kentleri gezdim. Efes gezim sırasında Roma döneminde kullanılan umumi tuvaletleri de görme şansı yakaladım. Daha önce internette araştırma imkanı bulduğum ve ilgimi çeken bu mimari ve mekanik yapıları dünya gözü ile görmek gerçekten hoşuma gitti.

IMG00783-20131018-1805Fotoğrafını çektiğim latrina Efes Antik Kenti’ne ait. İnsanların yan yana oturdukları tuvaletin delik kısımları görünüyor. Bu tuvalet tüm halka açık. İsteyen istediği gibi gelip hacetini görebiliyor. Ayrıca hemen yanı başında hizmet veren hamam misafirleri de bu tuvaleti kullanabiliyorlar. Oturma yerin altında yaklaşık 2 metre bir boşluk bulunmakta. Dışkı buraya düşmekte ve U biçiminde dönen kanal semtin ana caddesinin altından geçen ana kanalizasyon kanalına bağlı. Bu kanal da eğim ile semt dışına çıkmakta. Önde gördüğünüz su kanalı ise taharet almak için kullanılıyor. Buradan anladığımız şu ki, insanoğlu 2 bin-4 bin sene önce de taharet alıyormuş. Sözüm meclisten dışarı ama boklu götle gezmiyorlarmış.  Anladığımız insanoğlu eskiden de medeni imiş. Bu kanallara batırdıkları saplı fırçalar ile taharetlerini yapıyorlarmış.

Ancak benim aklıma iki konu takıldı. Araştırdım ancak bulamadım. Bulan/bilen olursa lütfen yorum olarak bıraksın.

  1. Herkes taharet için aynı fırçayı mı kullanıyordu. Yoksa herkes kendi fırçasını kendi mi getiriyordu. Umumi tuvalet olduğundan fırçanın da umumi olması daha mantıklı geldi bana. Nitekim maşrapa gibi. Günümüzde de herkes kendi maşrapasını getirmiyor. Herkes musluğun altındaki maşrapayı kullanıyor.
  2. Burada otururken, özellikle erkekler küçük abdestini nasıl yapıyorlar. Ergonomik olarak bakarsak çiş öndeki temiz suya karışır. Acaba önce büyük abdest sonra ayağa kalkıp küçük abdest mi yapılıyor. Ya da tam tersi.

IMG00782-20131018-1804IMG00787-20131018-1806IMG00784-20131018-1805Roman latrine J000112